تاریخچه مجتمع صنعتی اسفراین

طرح ریخته گری و آهنگری قطعات سنگین اسفراین که مطالعات و بررسیهای کارشناسی آن توسط مشاورین وقت در نیمه اول دهه پنجاه در شورای اقتصاد انجام شده است بیانگر نیاز مبرم نظام صنعتی کشور به ایجاد صنایع ملی و مادر بوده و در همین راستا و بر اساس مطالعات کارشناسان داخلی و خارجی، سازمانها و تشکیلاتی جهت توسعه صنایع کشور ایجاد گردیدند؛ از جمله نهادهای تأسیس شده بر پایه تفکر مزبور “بنیاد صنعتی اسفراین” بوده که بر اساس موافقتنامه های متبادله طرح با سازمان برنامه و بودجه در سال ۱۳۵۴ می بایستی صنایعی چون ذوب شامل شمش و قطعه ریزی(فولادی، چدنی و آلیاژهای غیرآهنی)، آهنگری(با قالب باز و بسته)، ماشینکاری، عملیات حرارتی و تکمیل محصول در آن احداث و در نهایت کارخانه ساخت ماشینهای سنگین تحت عنوان “طرح بنیاد صنعتی اسفراین” شکل گیرد. اما این طرح به دلیل تغییر و تحولات ناشی از انقلاب اسلامی برای مدتی متوقف و دوره سکوت و رکود خود را در پیش گرفت ولی بالاخره در اثر مطالعات و بررسیهای جدید بعمل آمده و بر اساس سیاست گذاری های جدید، ۳۷ نفر از نمایندگان خراسان طی درخواستی از نخست وزیر وقت در سال ۱۳۶۷ مصادف با آغاز تدوین برنامه پنج ساله اول خواستار و پیگیر اجرای این طرح شدند لذا طرح جدیدی تحت عنوان “طرح ایجاد کارخانه ریخته گری و آهنگری قطعات سنگین” پیشنهاد گردید که پس از بررسیهای فنی و اقتصادی بعمل آمده طرح مذکور در سال ۱۳۶۹ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید و بر اساس مصوبه مورخ ۱۰/۱۰/۱۳۶۹ شورای اقتصاد، محل اجرای طرح شهر اسفراین تعیین و در تاریخ ۲۹/۰۹/۱۳۷۰ عملیات اجرای کارخانه یاد شده در مساحتی به وسعت ۱۲۵۰ هکتار در کیلومتر ۱۰ جاده اسفراین – بجنورد آغاز و همزمان با آن جهت تأمین نیروی انسانی متخصص”مرکز آموزش مجتمع” نیز در شهر اسفراین تأسیس شد.( این مرکز هم اکنون به نام دانشکده فنی مهندسی اسفراین تحت پوشش وزارت علوم فعالیت می کند) و متعاقب آن شرکت مجتمع صنعتی اسفراین به عنوان بهره بردار این طرح در تاریخ ۲۰/۱۲/۱۳۷۰ با شماره ۸۹۰۴۶ به ثبت رسید و در سال ۱۳۷۷ بهره برداری از فاز اول آن آغاز شد.

فاز دو و سه مجتمع صنعتی در سال ۱۳۸۴ متشکل از آهنگری پرس قالب باز و پرس ۶۳۰۰ تنی و کارگاه ذوب به بهره برداری رسید و با افتتاح این دو فاز در واقع چرخه اولیه کارخانه شکل کامل خود را پیدا کرد.

با افتتاح این سه فاز محصول مجتمع صنعتی به صورت نیمه ساخته و بدون داشتن شرایط تحویل به یک مصرف کننده واقعی تولید شد بنابراین فاز تکمیلی یا چهار مجتمع طراحی شد و در سال ۱۳۸۶ با حضور دو شرکت ایتالیایی و اتریشی کار ساخت آن شروع شد اما با شروع تحریم های ظالمانه شرکت ایتالیایی کار ساخت را متوقف کرد و این باعث شد که در کار ساخت فاز جدید وقفه ایجاد شود.

پروژه نهایی که خط سی سی ام است در شش ماهه دوم سال ۹۹ به بهره برداری کامل می رسد.

با تجهیزاتی که در طرح تکمیلی به بهره برداری می رسد تجهیزات منحصر به فردی در ماشین کاری سنگین، عملیات حرارتی سنگین و ذوب قطره ای انجام می شود که با آن محصولات فوق العاده با کیفیت می توان تولید کرد.

در سال های اخیر نیز واحدهای ذوب قطره ای (ESR)، ماشینکاری و تابگیری با بروزترین تکنولوژی روز دنیا به بهره برداری رسیده اند. همچنین به منظور افزایش تناژ تولیدی و ارتقاء کیفی محصولات در مجتمع، خط ریخته گری مداوم (CCM) در حال راه اندازی می باشد.

این مجتمع مجموعه ای پویا و متمایل به رشد است که پشتوانه دانش فنی شرکت های تولیدی نظیر GFM، بوهلر آلمان، دانیلی ایتالیا، اینتکو اتریش و اشکودا از جمهوری چک را با خود دارد.

 در حال حاضر مجتمع صنعتی اسفراین یکی از عمده ترین تامین کنندگان فولادهای آلیاژی، قطعات و مقاطع آهنگری و قطعات ریختگی  در ایران و منطقه خاورمیانه می باشد.

 این مجتمع در حال حاضر برای صنایعی نظیر نفت و گاز، معدن، راه آهن، نیروگاه، کشتی سازی، سیمان و صنعت فولاد، قطعات و مقاطع مورد نیاز را تأمین می کند.

 در سال های اخیر محصولات مختلف مجتمع به کشورهایی نظیر آلمان، اتریش، ایتالیا، ترکیه و بلغارستان صادر شده است.